9 Σεπτεμβρίου 2016

Το Γερμανικό Δικαστήριο για τις Πατέντες παρήγγειλε την άρση πατέντας (υποχρεωτική αδειοδότηση) για το αντιρετροϊκό φάρμακο για τον HIV ραλτεγκραβίρη (raltegravir). Με αυτό τον τρόπο, η φαρμακευτική εταιρεία Merck θα μπορέσει να συνεχίσει την εμπορική διάθεση του πρωτότυπου φαρμάκου με την εμπορική ονομασία Isentress.

Πως φτάσαμε σε αυτή την απόφαση;

Τον Αύγουστο του 2015, η ιαπωνική εταιρεία φαρμάκων Shionogi, κάτοχος της πατέντας του φαρμάκου στην Γερμανία, ζήτησε την ενεργοποίηση ασφαλιστικών μέτρων κατά της Merck για κατάχρηση της πατέντας της. Στη συνέχεια η Shionogi απέρριψε την προτροπή της Merck να εκδώσει οικειοθελή αδειοδότηση -σε αντίθεση με την υποχρεωτική, η οικειοθελής αδειοδότηση αποτελεί μια επιλεκτική ως προς τις χώρες και την έκταση πρωτοβουλία των εταιρειών. Ως αποτέλεσμα, η Merck απάντησε ζητώντας την άρση της πατέντας με επίγον αίτημα σύμφωνα με το άρθρο 85 του γερμανικού νόμου για τις πατέντες. Το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο για τις Πατέντες τελικά ενέκρινε το αίτημα.

Το σκεπτικό του Δικαστηρίου βασίστηκε σε γνωμοδότηση της Γερουσίας, σύμφωνα με την οποία το φάρμακο είναι απαραίτητο για κάποιους ασθενείς, για τους οποίους η αλλαγή θεραπείας θα αποτελούσε ρίσκο για την υγεία τους. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για εγκύους, βρέφη, παιδιά και ασθενείς που έχουν μακροχρόνια θεραπεία με αντιρετροϊκά. Επίσης, η σημαντική μείωση μεταδοτικότητας του ιού που προσφέρουν αυτές οι θεραπείες και η θετική επίπτωση στη δημόσια υγεία αναφέρονται στη γνωμοδότηση.

Υπάρχει η δυνατότητα έφεσης ενάντια σε αυτή την απόφαση

Μια υποχρεωτική αδειοδότηση που διαιωνίζει το υπάρχον μοντέλο;

Η υποχρεωτική αδειοδότηση ή άρση πατέντας είναι ένα εργαλείο που έχουν χρησιμοποιήσει χώρες όταν ένα φάρμακο είναι πολύ ακριβό ή/και οι θεραπευτικές ανάγκες του πληθυσμού είναι αυξημένες. Αυτό προκαλεί μεγάλη δυσαρέσκεια στις φαρμακευτικές εταιρείες που βλέπουν έτσι να χάνονται κέρδη, συνήθως εξωφρενικά κέρδη. Αυτό το εργαλείο έχει μέχρι τώρα χρησιμοποιηθεί κυρίως από χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Η έκδοση υποχρεωτικής άδειας σε μια από τις ευπορότερες χώρες της Ευρώπης και ουσιαστικά ως απόκριση σε αίτημα μεγάλης φαρμακευτικής εταιρείας, υποδεικνύει πως μπορεί να υπάρχει μια διαφορετική πολύ πιο πρόθυμη χρήση του εργαλείου, πρόθυμη επειδή ακριβώς θωρακίζει κατεστημένα εμπορικά συμφέροντα.

Στην περίπτωση Shionogi vs Merck επί τοις ουσίας μεσολαβεί ένας κρατικός φορέας, το ομοσπονδιακό δικαστήριο, χρησιμοποιώντας την άρση πατέντας για να επιλύσει εμπορικές διαφορές εταιρειών και όχι για να υπηρετήσει το δημόσιο συμφέρον, προς όφελος του οποίου σχεδιάστηκε και προβλέφθηκε αυτό το εργαλείο. Ωστόσο, ακόμα και αυτή η κακή νομική πρακτική από έναν φορέα δημοσίου συμφέροντος δημιουργεί ένα προηγούμενο: την εφαρμογή της υποχρεωτικής άδειας σε φάρμακο από χώρα υψηλού εισοδήματος στην Ευρώπη. Είναι η περίπτωση εταιρείας που ζητά και πετυχαινει τη χρήση ενός εργαλείου προς όφελός της, την ίδια στιγμή που απεύχεται και εμποδίζει τη χρήση του από χώρες προς όφελος των πολιτών τους. Με μια σειρά από νέα υπερτιμολογημένα φάρμακα για ασθένειες όπως ο καρκίνος, οι ηπατίτιτδες κ.α. τα οποία είναι πολύ ακριβά ακόμα και για τις ισχυρότερες οικονομίες, οι χώρες καλούνται να μεριμνήσουν για τους πολίτες τους με τρόπο ανάλογο που μεριμνούν οι εταιρείες για τα κέρδη τους.

 

Διάβασε περισσότερα για τις πατέντες και την Υποχρεωτική Αδειοδότηση