18 Μαΐου 2016

Ένα πορτοκαλί χάρτινο καραβάκι σε μια φουρουνιασμένη θάλασσα. Οι αναπαραστάσεις από ανθρώπους με πορτοκαλί ατομικά σωσίβια να βγαίνουν από τη θάλασσα έγιναν κοινό οπτικό βίωμα τους προηγούμενους μήνες. Είναι αρκετό όμως αυτό το βίωμα για να νιώσουμε την ανάγκη και να δράσουμε;

Για έκτη χρονιά διοργανώθηκε το συνέδριο ‘The Future of Healthcare in Greece’ (το μέλλον της φροντίδας υγείας στην Ελλάδα) φέρνοντας στα τέσσερα στρογγυλά τραπέζια του ειδικούς από τα Υπουργεία Υγείας και Βιομηχανίας, διεθνείς φορείς όπως η Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες και ο ΟΟΣΑ, τοπικούς φορείς όπως ο ΕΟΠΥΥ και ο ΙΟΒΕ, αλλά και αρκετούς ακαδημαϊκούς και εκπροσώπους της βιομηχανίας -φαρμακευτικής και όχι μόνο. Από τον τίτλο του συνεδρίου απουσίαζε φέτος κάποιο ρήμα -μέχρι πρότινος ‘shaping’ (διαμορφώνοντας)- ένδειξη αμηχανίας. Σα να χάσαμε την αυτοπεποίθηση ότι αλλάζουμε τα συστήματα υγείας και η διαδικασία είναι υπό έλεγχο.

Η προσφυγική κρίση ύψωσε έναν ανθρωπιστικό καθρέφτη που αντανακλά επίσης την αντίστοιχη ανθρωπιστική κρίση που βιώνουν και οι Έλληνες πολίτες για μακρό διάστημα και χωρίς ορατή ελπίδα. Η απορρύθμιση του τομέα της υγείας -αυτό που θα λέγαμε άσε το σκάφος στον αυτόματο πιλότο αλλά χωρίς καύσιμα- έφερε όχι μόνο μια αναμενόμενη δυστυχία για τους ανθρώπους, αλλά είναι ξεκάθαρο πια ακόμα και στους υποστηρικτές αυτής της πολιτικής πως δεν κάνει καλό ούτε στους αριθμούς.

Έτσι, από τη μια είδαμε ακαδημαϊκές μακρο-οικονομικές αναλύσεις που χαρακτηρίζουν το ελληνικό χρέος ‘μη βιώσιμο’ και την οικονομική ύφεση να βαθαίνει και όλο αυτό να έχει επίπτωση στην υγεία. Από την άλλη ακούσαμε την πολιτεία δια μέσου του Γ.Γ. Δημόσιας Υγείας κ. Μπασκόζου να καταγράφει τις ανάγκες των προσφύγων –με προτεραιότητα την πρόληψη και την επιδημιολογική επιτήρηση- ως κάτι που όχι μόνο δε δυσχεραίνει, αλλά αποτελεί ευκαιρία για ανάλογες δράσεις πρόληψης και φροντίδας για όλους τους πολίτες. Εξάλλου, καθώς οι προσφυγικές ροές περνούν στη φάση της σταθεροποίησης μπορούμε να συνδυάσουμε δημιουργικά τις ανάγκες πρόσβασης στο σύστημα υγείας γι όλους, έλληνες πολίτες και πρόσφυγες, ασφαλισμένους και ανασφάλιστους: το μοντέλο διαλογής (triage) ασθενών στους χώρους υποδοχής και φιλοξενίας των προσφύγων αφορά την στοχευμένη αντιμετώπιση με υπηρεσίες που διαφέρουν α) για τον γενικό πληθυσμό β) για τις οξείες λοιμώξεις και γ) για τις χρόνιες παθήσεις. Αυτό το μοντέλο παρουσίασε ο κ. Ρόζενμπεργκ ως επικεφαλής του μεταπτυχιακού προγράμματος ‘Διεθνής Ιατρική / Διαχείριση Κρίσεων Υγείας’. Είναι ένα μοντέλο αρκετά επίκαιρο, καθώς έχει προτάσεις για την πρόσβαση στην υγεία ανεξαρτήτως ασφαλιστικής κάλυψης των ασθενών, ενώ ενισχύει την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, δηλαδή την πρώτη επαφή με το σύστημα υγείας όπου γίνεται και η διαλογή των ασθενών ανάλογα με το είδος της ανάγκης που έχουν.

Στο τραπέζι για τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας είδαμε παρόμοια ή ίδια ερευνητικά δεδομένα να διαβάζονται με διαφορετικό τρόπο και κατά συνέπεια να οδηγούν σε διαφορετικα συμπεράσματα από τους συμμετέχοντες ακαδημαϊκούς και εκπροσώπους φορέων: Μια υγειονομική περιφέρεια που ξοδεύει διπλάσια από μια άλλη είναι σπάταλη ή απλά ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των ασθενών της; Η ποσοστιαία αύξηση δημόσιας δαπάνης για συντάξεις σε ποιά πραγματικότητα ανταποκρίνεται σε απόλυτους αριθμούς; Δίνουμε όλο και λιγότερα χρήματα στους συνταξιούχους αλλά την ίδια στιγμή δίνουμε επίσης όλο και λιγότερο δημόσιο χρήμα για φάρμακα που παραμένουν ακριβά. Ταυτόχρονα, οι ασθενείς καλούνται να πληρώνουν όλο και περισσότερο από την τσέπη τους. Με άλλα λόγια, οι συρρικνωμένες συντάξεις καλούνται να καλύψουν έξοδα πρωτοφανή σε έναν πληθυσμό με τις κατά τεκμήριο μεγαλύτερες ανάγκες.

Προφανώς χρειάζεται μια ολιστική προσέγγιση με χρήση εργαλείων όπως η διαπραγμάτευση τιμών και η προμήθεια φαρμάκων από το δημόσιο σύστημα υγείας, μια προσέγγιση που φάνηκε να υιοθετεί ο πρόεδρος του ΕΟΠΥΥ κ. Μπερσίμης. Η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης τιμών του ΕΟΠΥΥ είναι θεσμοθετημένη, ωστόσο δεν έχει διαπραγματευτεί ακόμη και δεν γνωρίζουμε πότε θα γίνει αυτό. Παράλληλα, είναι αναγκαίο όλα τα ερευνητικά δεδομένα που αποτελούν βάση για την χάραξη πολιτικών να είναι ανοιχτά σε πολίτες και στην ακαδημαϊκή κοινότητα, ένα αίτημα που ακούστηκε και από το κοινό στις σύντομες παρεμβάσεις.

Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, ακόμα κι αν παλεύουμε στην ίδια θάλασσα άλλοι πλέουν με χάρτινα καραβάκια κι άλλοι με υπερωκεάνια. Η ευθύνη για να μη βυθιστούν τα καραβάκια είναι αντίστοιχη με τη δύναμη που έχουν τα υπερωκεάνια ή σύμφωνα με το κλείσμο του Υπουργού Υγείας κ. Ξανθού η απαισιοδοξία της γνώσης αυτής της ασυμμετρίας δυνάμων αντισταθμίζεται με την αισιοδοξία της βούλησης να αλλάξουμε αυτή την ασυμμετρία.

Twitter: #hcc16gr

ΔΕΣ ΒΙΝΤΕΟ ΑΠΟ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ