23 Οκτωβρίου 2016

Ξεκίνησε σήμερα στη Γλασκώβη το HIV Glasgow 2016, ένα από τα μεγαλύτερα συνέδρια για τον HIV και τις θεραπείες του, το οποίο συγκεντρώνει κάθε δύο χρόνια το παγκόσμιο ενδιαφέρον ερευνητών, γιατρών αλλά και ανθρώπων από τις κοινότητες που επηρεάζονται από τον HIV. Τα τελευταία χρόνια έρευνες από τον χώρο των κοινωνικών επιστημών και των οικονομικών υγείας κερδίζουν όλο και περισσότερο έδαφος στο επιστημονικό πρόγραμμα του συνεδρίου, ενώ η ατζέντα της πρόσβασης στις θεραπείες του HIV και των συλλοιμώξεων βρίσκεται ψηλά.

Από τις ομιλίες που θέτουν τον τόνο στο άνοιγμα του συνεδρίου, ξεχώρισε και χειροκροτήθηκε θερμά από το κοινό αυτή του Andrew Hill με θέμα τον ρόλο των γενοσήμων φαρμάκων στην επίτευξη της καθολικής πρόσβασης σε θεραπείες για τον καρκίνο, τον HIV και τις ιογενείς ηπατίτιδες. Επεσήμανε πως οι ψηλές τιμές των φαρμάκων αναγκάζουν σε διαλογή των ασθενών με βάση τη βαρύτητα της κατάστασής τους και πως σε περιπτώσεις όπως η Αυστραλία, όπου μετά από διαπραγμάτευση η τιμή των φαρμάκων για την ηπατίτιδα C μειώθηκε κατά 90%, θα μπορούν να έχουν πρόσβαση όλοι οι ασθενείς ανεξαρτήτως σταδίου της νόσου.

Αναφέρθηκε επίσης στην προβλεπόμενη μείωση τιμών πολλών αντιρετροϊκών τα επόμενα χρόνια καθώς οι πατέντες τους θα λήξουν, αλλά και σε συστηματικές κακές πρακτικές που ακολουθούν οι φαρμακευτικές εταιρείες όπως η μαζική αποφυγή φορολόγησης αλλά και τα τεράστια περιθώρια κέρδους που μονομερώς εξασφαλίζουν. Χαρακτηριστικά, παρουσιάζοντας τα κέρδη της εταιρείας Gilead -η εταιρεία με το blockbuster φάρμακο για την ηπατίτιδα C Sovaldi μεταξύ άλλων- για τον περασμένο χρόνο, τα οποία φτάνουν τα 18 δις δολάρια για όγκο πωλήσεων 40 δις δολαρίων, προσκάλεσε το κοινό να αναρωτηθεί ‘πόσα κέρδη θα ήταν αρκετά;’

Παρακάτω βρίσκεται ελληνική μετάφραση της επιστημονικής περίληψης από τον κατάλογο του συνεδρίου:

Η θεραπεία για τον καρκίνο, τον HIV και τις ιογενείς ηπατίτιδες στην Ευρώπη χρησιμοποιώντας χαμηλού κόστους γενόσημα φάρμακα: τι θα μπορούσε να γίνει;

Του Andrew Hill (St Stephens AIDS Trust, Νοσοκομειο Chelsea και Westminster, Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο)

Σε όλη την Ευρώπη, οι υψηλές τιμές των φαρμάκων μπορεί να περιορίσουν την πρόσβαση σε θεραπεία για την ηπατίτιδα C, τον καρκίνο και την προφύλαξη από τον HIV με PrEP. Πριν από δεκαπέντε χρόνια αποδείχθηκε ότι τα αντιρετροϊκά φάρμακα για τον HIV/AIDS θα μπορούσαν να παραχθούν μαζικά με πολύ χαμηλό κόστος. Αυτό οδήγησε σε προγράμματα θεραπείας που τώρα προμηθεύουν φάρμακα σε περισσότερα από 17 εκατομμύρια άνθρωπους που ζουν με τον ιό HIV σε όλο τον κόσμο. Παρόμοιες αναλύσεις της αλυσίδας παραγωγής φαρμάκων δείχνουν ότι η ιογενής ηπατίτιδα, η φυματίωση και ορισμένοι καρκίνοι θα μπορούσαν επίσης να αντιμετωπιστούν σε πολύ χαμηλό κόστος. Αρκετά βασικά φάρμακα θα γίνουν γενόσημα στην Ευρώπη στα επόμενα 5 χρόνια. Υπάρχει το δυναμικό να επεκταθεί η κάλυψη με θεραπεία για βασικές ασθένειες, με παράλληλη μείωση του συνολικού κόστους της θεραπείας. Για να είναι επιτυχής μια στρατηγική μαζικής θεραπείας με χαμηλού κόστους γενόσημα φάρμακα, πέντε βασικές προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται:

1. Όταν οποιοδήποτε φάρμακο γίνεται γενόσημο, θα πρέπει να γίνεται διαθέσιμο σε δημόσιες υπηρεσίες υγείας σε τιμές κοντά στο κόστος παραγωγής, με ένα αποδεκτό περιθώριο κέρδους. Αυτές οι τιμές είναι ελεύθερα διαθέσιμες από την Ινδία.

2. Οι φαρμακευτικές εταιρείες δε θα πρέπει να είναι σε θέση να φουσκώνουν τις τιμές των φαρμάκων μετά την αρχική έγκρισή τους.

3. Όταν ένα φάρμακο γίνεται γενόσημο και εδραιώνεται μια χαμηλή τιμή, τα αποτελέσματα αυτής της χαμηλότερης τιμής στην αξια άλλων φαρμάκων θα πρέπει να αξιολογούνται. Οι υψηλότερες τιμές για τα νεώτερα φάρμακα ίσως δε θα μπορούν πλέον να δικαιολογηθούν.

4. Κάθε δευτερεύουσα επέκταση πατέντας για ένα φάρμακο θα πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά για εγκυρότητά της.

5. Οι φαρμακευτικές εταιρείες που εμπλέκονται σε δωροδοκία, ψευδή διαφήμιση ή απόκρυψη αποτελεσμάτων κλινικών δοκιμών θα πρέπει να πληρώσουν σημαντικά πρόστιμα, τα οποία θα χρησιμοποιούνται στη συνέχεια για να υποστηρίξουν τα εθνικά συστήματα πρόσβασης στην θεραπεία.