23 Μαΐου 2017

Του Γιάννη Νάτση – Διευθυντή πολιτικών για την καθολική πρόσβαση και τα προσιτά φάρμακα (EPHA)

Η περασμένη ήταν μια εβδομάδα γεμάτη δράσεις για τη χάραξη φαρμακευτικών πολιτικών στην Ευρώπη! Η πρωτοβουλία της Μεσογείου που ξεκίνησε τον περασμένο Ιούλιο στην Αθήνα αποδεικνύεται ότι είναι ακόμα ζωντανή με την υπογραφή της Διακήρυξης της Βαλέτας την περασμένη εβδομάδα στη Μάλτα από τους υπουργούς Υγείας της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Ελλάδας, της Μάλτας και της Κύπρου. Αναμένεται να ενταχθούν περισσότερες χώρες (η Ιρλανδία και η Ρουμανία είναι οι πρώτες υποψήφιες), ενώ αυτή η νέα ομάδα θα βασιστεί στην ανάλογη πρωτοβουλία BENELUXA (Βέλγιο, Ολλανδία, Λουξεμβούργο, Αυστρία). Η πρώτη τεχνική συνάντηση θα πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο και θα φιλοξενηθεί από την Κύπρο. Όπως έχουμε πει πριν, αυτές οι πρωτοβουλίες έχουν τη δυναμική να αλλάξουν το παιχνίδι, αλλα μένει να δούμε τον αντίκτυπο που θα έχουν.

Τόσο η BENELUXA όσο και η Διακήρυξης της Βαλέτας θα πρέπει να διερευνήσουν τη δυνατότητα προσθήκης ενός ακόμα τομέα συνεργασίας στα εναλλακτικά επιχειρηματικά μοντέλα για το φάρμακο. Η πρωτοβουλία Fair Medicine (Δίκαιη Ιατρική), που εγκρίθηκε και χρηματοδοτήθηκε από την ολλανδική κυβέρνηση, είναι ένα παράδειγμα μιας πραγματιστικής και επιχειρησιακής προσέγγισης για ένα εναλλακτικό μοντέλο ανάπτυξης φαρμάκων και αποτελεί ένδειξη της πολιτικής βούλησης ορισμένων ευρωπαίων πολιτικών να πειραματιστούν και να σκεφτούν έξω από τα τεριμμένα υπό το φως των εξωφρενικών τιμών των φαρμάκων. Ως εκ τούτου, πρωτοβουλίες όπως η BENELUXA και η Διακήρυξη της Βαλέτας πρέπει να επενδύσουν σε πιλοτικά προγράμματα, σε μελέτες σκοπιμότητας και ωφελειών σχετικά με εναλλακτικά επιχειρηματικά μοντέλα τα οποία απομακρύνονται από τα μονοπώλια και τις αποκλειστικότητες που βασίζονται στις πατέντες. Η πρωτοβουλία Fair Medicine είναι ένα πολλά υποσχόμενο πρώτο βήμα, αλλά μπορούν να γίνουν πολλά και πρέπει να γίνουν πολλά, ειδικά αν συγκεντρωθούν περισσότερα κονδύλια από περισσότερα από ένα κράτη μέλη.

Την υπογραφή της Διακήρυξης της Βαλέτας ακολούθησε η τρίτη κλειστή συζήτηση στρογγυλής τράπεζας μεταξύ 10 υπουργών Υγείας της ΕΕ (συμπεριλαμβανομένων των υπουργών Υγείας της Ιρλανδίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας και του Βελγίου) και των κορυφαίων στελεχών ευρωπαϊκών φαρμακευτικών εταιρειών (συμπεριλαμβανομένων της EFPIA και των Medicines for Europe). Η EPHA ήταν ο μόνος οργανισμός της κοινωνίας των πολιτών που συμμετείχε στη συζήτηση. Οι Υπουργοί και οι εκπρόσωποι του κλάδου της φαρμακοβιομηχανίας υπέγραψαν τις αρμοδιότητες για μια ομάδα υψηλού επιπέδου που έχει ως αποστολή να θέτει την ημερήσια διάταξη και να προετοιμάζει την επόμενη συζήτηση, όποτε και όπου συμβαίνει αυτό.

Τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) οργάνωσε το Fair Pricing Forum (Φόρουμ για τη Δίκαιη Τιμολόγηση) που φιλοξένησε η ολλανδική κυβέρνηση στο Άμστερνταμ. Περίπου 220 συμμετέχοντες από πολλές κυβερνήσεις και ενδιαφερόμενα μέρη συμμετείχαν σε μια ζωντανή και εξαιρετικά διαδραστική συζήτηση σε ένα υπέροχο περιβάλλον χάρη στην εφευρετικότητα των Ολλανδών οικοδεσποτών. Το Φόρουμ για τη Δίκαιη Τιμολόγηση επιβεβαίωσε ότι οι μη βιώσιμες τιμές των φαρμάκων είναι ένα συστημικό πρόβλημα που πλήττει τις χώρες ανεξάρτητα από το ΑΕΠ τους. Εξάλλου, το γεγονός ότι έλαβε χώρα στην Ευρώπη και το φιλοξένησε η Ολλανδία, τονίζει την καθολικότητα του προβλήματος. Δεν είναι σαφές ποια θα είναι τα επόμενα βήματα, αλλά προβλέπεται ότι ο ΠΟΥ θα είναι σε θέση να παρέχει τεχνική βοήθεια γύρω από θέματα τιμολόγησης και αποζημίωσης (πρόσβασης), όχι μόνο στις χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα αλλά και στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σε περίπτωση που ζητηθεί. Στη συζήτηση στο Άμστερνταμ κυριάρχισαν οι εκκλήσεις για διαφάνεια του κόστους και των τιμών της Έρευνας & Ανάπτυξης, ενώ οι φαρμακευτικές βιομηχανίες πρότειναν σειρά επιχειρημάτων υπέρ της τιμολόγησης με βάση την αξία. Οι συμμετέχοντες στο Φόρουμ δεν φάνηκαν πεπεισμένοι από αυτά τα επιχειρήματα. Τέλος, μεγάλο μέρος της συζήτησης επικεντρώθηκε στην ανάγκη για εναλλακτικά επιχειρηματικά μοντέλα με ανάπτυξη προϊόντων και για εταιρικές σχέσεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα που εξετάζονται προσεκτικά ως μοντέλα που μπορούν να τροφοδοτήσουν πιο ολιστικές ιδέες για εναλλακτικές λύσεις ανάπτυξης φαρμάκων.

Πηγή: [EPHA]